Andrzej Józef Bałanda
Biografia
Andrzej Józef Bałanda urodził się w Jaśle. Po studiach fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim (1958–1963) obronił pracę magisterską pod kierunkiem prof. Henryka Niewodniczańskiego, twórcy powojennej krakowskiej fizyki doświadczalnej.
Pracował w Instytucie Fizyki UJ, gdzie obronił pracę doktorską w 1970 r. (promotor: prof. Andrzej Hrynkiewicz). Rozprawa habilitacyjna (1978) dotyczyła pierwszych w Polsce pomiarów spektroskopowych bezpośrednio na wiązce cząstek naładowanych. Zajmował różne funkcje na UJ, kierował studiami zaocznymi, organizował studia podyplomowe i był członkiem senatu.
Przez lata prowadził staże naukowe za granicą (Dubna, Darmstadt, Groningen, Amsterdam) i napisał dwa podręczniki. Uzyskał tytuł profesora nauk fizycznych w 1995 r. Jako badacz zajmował się gigantycznymi dipolowymi rezonansami jądrowymi, fizyką ciężkich jonów i spektroskopią dileptonów. Był współtwórcą i członkiem międzynarodowego programu HADES.
Współtworzył i był pierwszym rektorem Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu (1998–2007). W latach 1999–2004 przewodniczył Konferencji Rektorów Uczelni Zawodowych. Uczestniczył także w pracach nad projektem ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym. Z zajmowanych projektów wynikało, że zajmował się badaniami gigantycznych dipolowych rezonansów jądrowych i fizyką ciężkich jonów, a także współautorował i recenzował podręczniki z fizyki.
Otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2004), Medal Komisji Edukacji Narodowej (2005) oraz honorową odznakę Zasłużony dla Ziemi Sądeckiej (2007). Interesował się ogrodnictwem, turystyką górską i speleologią; był instruktorem taternictwa jaskiniowego, a w 1972 r. wszedł na Elbrus. Zmarł w Krakowie i pochowany został na cmentarzu Rakowickim (kwatera XVI-zach.-19).