Bartłomiej z Jasła

filozof teolog
30.11.-0001 30.11.-0001 Jasło

Biografia

Bartłomiej z Jasła urodził się ok. 1360 w Jaśle i pochodził z rodziny mieszczańskiej. W Jaśle ukończył szkołę parafialną. W Pradze uzyskał bakałarza w 1382 i magistra artium w 1384, a od 1385 był profesorem na wydziale artium; równocześnie studiował prawo, lecz nie uzyskał stopnia. Około 1390 powrócił do Polski, gdzie zaangażował się w prace nad wznowieniem Akademii Krakowskiej, by prawdopodobnie 4 grudnia 1390 r. wygłosić kazanie na pierwszej mszy reaktywowanego uniwersytetu.

Od stycznia 1394 był rektorem szkoły kolegiackiej w Sandomierzu, gdzie jego uczniem był m.in. Łukasz Jarosławczyk z Wielkiego Koźmina, późniejszy profesor teologii na Uniwersytecie Krakowskim. W 1399 Bartłomiej udał się ponownie do Pragi na studia teologiczne, skąd wrócił do Krakowa w 1400 lub 1401 z tytułem baccalarius sacrae paginae. Studia teologiczne kontynuował w Krakowie pod kierunkiem Jana Isnera. Był również członkiem komisji, która pod kierownictwem Stanisława ze Skarbimierza przygotowywała statuty uniwersyteckie.

Dorobek naukowy Bartłomiej rozproszony w różnych rękopisach znajdujących się dziś w Bibliotece Jagiellońskiej związany jest ze studiami i działalnością profesorską na uniwersytetach w Pradze i Krakowie. Ten dorobek tworzą mowy promocyjne i wykłady wstępne wygłoszone na wydziale artium, kazania i mowy uniwersyteckie, kazania do kleru, traktat o ignorancji, rozmaite orzeczenia teologiczne, traktat Ad celebrantes missam, kilka pieśni łacińskich oraz komentarze do Sentencji Piotra Lombarda.

Wśród kolęd znajdują się m.in. Buccinemus in hac die, z akrostychem Bartholomeus de Jassel, oraz z zanotowaną melodią Ab eterno preconceptam, Mirans stupet en natura i Gaude mundi incola.

W Jaśle znajduje się plac jego imienia, na Osiedlu Śródmieście. Z okazji 600-lecia Jasła w 1965 r. została wmurowana tablica pamiątkowa. Plac ten bywa nazywany tzw. zielonym rynkiem. W latach II wojny światowej znajdowała się tu część żydowskiego getta.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Rektor szkoły kolegiackiej w Sandomierzu (1394).
Reformator Akademii Krakowskiej i propagator sztuk wyzwolonych i teologii.
Członek komisji przygotowującej statuty uniwersyteckie (pod kierunkiem Stanisława ze Skarbimierza).
Autor mów promocyjnych, wykładów wstępnych, kazań i traktatów teologicznych, Ad celebrantes missam, oraz komentarzy do Sentencji Piotra Lombarda.
Rozwój naukowy na uniwersytetach Pragi i Krakowa, związany z Biblioteką Jagiellońską.

Ciekawostki

Plac imienia Bartłomieja z Jasła znajduje się w Jaśle na Osiedlu Śródmieście (tzw. zielony rynek) i upamiętnia 600-lecie miasta w 1965 r.
Podczas II wojny światowej na placu było częścią żydowskiego getta.
Jego dorobek naukowy przechowywany jest w Bibliotece Jagiellońskiej.

Udostępnij