Hugo Dyonizy Steinhaus

Matematyk
14.01.1887 25.02.1972 Jaśle

Biografia

Urodził się 14 stycznia 1887 w Jaśle w rodzinie Bogusława i Eweliny z Lipsitzów. Był wnukiem radnego Józefa i prawnukiem Chaima haKohen Steinhausa; jego żydowskie pochodzenie jest podkreślane w opisie jego życia. W latach 1906–1911 kontynuował studia matematyczne i filozoficzne na Uniwersytecie Lwowskim, a następnie w Getyndze pod kierunkiem Davida Hilberta i Feliksa Kleina.

W 1911 uzyskał doktorat filozofii summa cum laude na podstawie pracy Neue Anwendungen des Dirichlet’schen Prinzips. Promotorami byli David Hilbert, Carl Runge i Johannes Hartmann. W latach 1911–1914 przebywał w Jaśle, w tym okresie opublikował osiem prac. Jesienią 1911 wstąpił do CK Armii; zwolniony do cywila z powodu choroby serca. Wojnę i okupację spędził w Krakowie, Wiedniu i Lwowie, gdzie w 1917 habilitował się na podstawie rozprawy o pewnych własnościach szeregów Fouriera i przez rok był asystentem i docentem matematyki na Uniwersytecie Lwowskim.

W okresie międzywojennym opublikował pierwszą polską pracę o operacjach funkcyjnych i stał się czołowym członkiem lwowskiej szkoły matematycznej, której domeną stała się analiza funkcjonalna. W 1929 współtworzył razem ze Stefanem Banachem czasopismo Studia Mathematica, międzynarodowe pismo poświęcone analizie funkcjonalnej. W 1938 wynalazł introwizor, przyrząd do przestrzennej lokalizacji rentgenowskiej, opatentowany w USA.

W 1945 współorganizował wrocławskie środowisko naukowe. Został powołany na katedrę zastosowań matematyki Wydziału Matematyczno-Fizyczno-Chemicznego Uniwersytetu Wrocławskiego i był pierwszym dziekanem tego wydziału. Przez lata prowadził seminarium z zastosowań matematyki i pełnił funkcje w Instytucie Matematycznym PAN. Napisał około 250 prac, a jego główne badania obejmowały szeregi trygonometryczne i ortogonalne oraz zagadnienia sumowalności; wiele prac miało zastosowania w biologii, medycynie i statystyce. Zmarł 25 lutego 1972 we Wrocławiu i spoczywa na cmentarzu św. Rodziny.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współzałożyciel i redaktor czasopisma Studia Mathematica (1929).
Twierdzenie Banacha–Steinhausa i rozwinięcia analizy funkcjonalnej.
Przyczynienie się do stworzenia lwowskiej szkoły matematycznej (analiza funkcjonalna).
Nagrody i wyróżnienia, m.in. Banacha, Marcinkiewicza i Nagroda Problemów.

Ciekawostki

W młodości potrafił przebiec kilkanaście kilometrów po śniegu, niezależnie od pory roku.
Podczas okupacji ukrywał się w Lwowie i na wsi, używając fikcyjnego nazwiska Grzegorz Krochmalny.

Udostępnij