Roman Juryś
Biografia
Roman Juryś (ps. Henryk, Stefan, Szybiński) urodzony 27 sierpnia 1911 w Jaśle, zmarły 17 grudnia 1978 w Warszawie, był działaczem komunistycznym, dziennikarzem i publicystą.
Syn żydowskiego zegarmistrza Abrahama Schachta, w 1926 ukończył 4 klasę szkoły podstawowej i pracował w warsztacie papierniczym w Jaśle. W 1928 zdał egzamin z zakresu 7 klasy i wstąpił w Warszawie do seminarium nauczycielskiego. Od 1928 działał w Związku Młodzieży Socjalistycznej Szkół Średnich, a w VI 1929 wstąpił do Związku Młodzieży Komunistycznej (ZMK).
Był czynny w technice Komitetu Warszawskiego ZMK. Po wydaleniu ze szkoły średniej w 1930 wrócił do Jasła i został kierownikiem magazynu handlowego. 1 sierpnia 1930 aresztowany i 22 października 1930 skazany na rok więzienia. 1931 zwolniony, wstąpił do KPP. Członek KD i KO KPP w Jaśle. 4 września 1932 aresztowany i 14 listopada 1932 skazany na 3 lata więzienia. Wyrok odsiadywał w Jaśle, Wiśniczu i Tarnowie. 4 września 1935 zwolniony, udał się do Krakowa, gdzie został robotnikiem w fabryce chemicznej. Członek KO KPP i KOMOPR.
Kierował specjalną grupą instruktorów związkowych utworzoną dla ułatwienia pracy działaczom KPP w związkach zawodowych. W III 1936 współorganizował strajki; 1 IV 1936 aresztowany i osadzony w więzieniu św. Michała w Krakowie, 13 VII 1936 skazany na 2 lata więzienia z zaliczeniem aresztu śledczego. Więziony w Krakowie, Wiśniczu i Tarnowie. W I 1938 zwolniony z powodu choroby, leczył się w Zakopanem i wyjechał później do Warszawy, gdzie był księgowym w przedsiębiorstwie transportowym. We IX 1939 udał się do Lwowa i pracował w tamtejszym sądownictwie sowieckim. Po ataku Niemiec na ZSRR VI 1941 wstąpił do Armii Czerwonej. Dwukrotnie ranny, V 1942 zwolniony ze służby wojskowej z powodu stanu zdrowia. Leczył się w Leninabadzie, a od III 1943 był tam księgowym, później dyrektorem Domu Inwalidów Wojennych. Działacz ZPP, od IX 1943 przewodniczący Zarządu Obwodowego ZPP w Leninabadzie. VII 1944 wezwany do Moskwy, VII 1944 przyjęty do PPR.
W 1944 został redaktorem naczelnym organu prasowego ZPP Wolna Polska (wydawanego do VIII 1946 w Moskwie). Pisywał również do Nowych Widnokręgów. Po rozwiązaniu ZPP w VIII 1946 wrócił do kraju i został redaktorem w piśmie KC PPR Głos Ludu, od 1948 Trybuna Ludu. Publikował tam artykuły zgodne z linią partyjną i propagandą stalinowską, m.in. w procesach politycznych z lat 1947–1949; 30 XI 1956 na własną prośbę zwolniony z pracy w redakcji Trybuny Ludu. W VIII 1957 został zastępcą redaktora naczelnego Zwierciadła. Później współzałożył i objął stanowisko redaktora naczelnego Ty i Ja. W X 1962 zwolniony, poświęcił się wyłącznie publicystyce. Odznaczony m.in. Orderem Sztandaru Pracy II klasy (1950) i Medalem 10-lecia Polski Ludowej (1955).
W zbiorach Księga Wspomnień (Warszawa 1960) i Cyganeria i polityka. Wspomnienia krakowskie 1919-1939 (Warszawa 1964) opublikował fragmenty wspomnień. W zbiorze Byli wśród nas (Warszawa 1958) zamieścił kilkanaście artykułów biograficznych działaczy PPR. Pochowany na cmentarzu Północnym w Warszawie.